boekenopener.punt.nl
Fragment A.L.

Fragment uit revers locker's e-mailroman "Alias Luchtkasteel".

2. 

In de vroege ochtend van maandag 8 januari 1962 had het Alois  tegen gezeten. Hij had zich verslapen en miste daardoor de trein. Op weg naar het station huiverde hij in de kille, dichte mist. Beklemd door een vaag voorgevoel van nog meer tegenslag. In de schemer leken de passerende schimmen dolende zombies uit andere tijden en werelden. Geluiden smoorden in de diepe nevel.

Tot overmaat van ramp was de volgende sneltrein een paar minuten te laat. Hij legde zich daarbij neer. Vond het wel begrijpelijk met zulk pokkenweer.

Alois zakte nog dieper dan anders weg in zichzelf. Probeerde het zich - eenmaal ingestapt - behagelijk te maken in zijn hoekje. In de tredmolen dong dong, dong dongedong op weg naar zijn werk zijn werk zijn werk. Wat zijn werk? Hij vond het wel vervelend te laat op kantoor te komen. Maar voor het overige interesseerde zijn baan hem in `t geheel niet. Hij dacht er nooit over na en hoefde niet zo nodig carrière te maken.                                                  

De trein versnelde om de verloren minuten ongedaan te maken. Wat een onzin, dacht Alois. Alsof je iets wat je meemaakt kunt overslaan. Het zag ernaar uit dat hij de Hamtoren nu in de nevelige schemer zou moeten missen. Het kostte toch al meer moeite om je in de onverlichte omgeving een beetje te oriënteren. Hij gaf het op.

 

Alois dagdroomde. Sinds een maand of wat had ook ‘Rika’ daar een plaats in gekregen. Elke ochtend probeerde hij een glimp van haar op te vangen als de van Woerden komende trein voor de kruising bij Breudijk vaart minderde of stilstond. Om zijn kansen te vergroten ging hij ook nu weer verzitten naar de andere raamkant.

Rika. Het zou een toepasselijke naam voor haar kunnen zijn. Zeker was hij niet, maar ze had vast een aardig gezicht. Donkerblond. Meer details had hij nog niet kunnen vaststellen. Zij had ook wel eens, dacht hij, een glimlach van herkenning laten zien. Jammer genoeg kon hij haar op hun tegengestelde terugreis onmogelijk waarnemen. Foutje van de NS in de dienstregeling.

Hij had vastgesteld dat Rika geen vaste zitplaats had. Zocht ze naar de beste mogelijkheid om het wisselen van blikken te rekken? Nieuwsgierig naar hem misschien. Dat was natuurlijk een illusie. Haar keus was beperkt omdat de trein waarin zij zat altijd veel drukker was. Soms zag hij haar wel en zij hem niet. Dat zag je aan haar blik. Andersom kon hij zich niet goed voorstellen.

Wat deed het er ook toe. Alois leed aan en onder anorgasmie. Hij dacht alleen aan Rika in vage termen. En ondernam niets.

Voor de zoveelste keer herhaalde hij dwangmatig de snik en grimlach van Piet Paaltjens in het enige gedicht dat Alois zich uit zijn middelbare schooltijd herinnerde, en in z’n geheel had weten te onthouden uit de bloemlezing “Tijgerlelies”. Hij reciteerde het de laatste weken vaak tegen zichzelf. Hoe toepasselijk in zijn situatie nu. Het sprak hem aan. Hij voelde zich de vertolker van de kleine illusies van een vergeten dichter. Voor de zoveelste keer gaf Alois zich over aan het lispelen van de vertrouwde tekst. Hij kon toch geen pest zien.

 

‘Slechts éénmaal heb ik u gezien                            

Gij waart                                                     

Gezeten in een sneltrein, die den trein,                     

Waar ik mee reed, passeerde in volle vaart.’

Meerdere keren, verbeterde Alois. Een sneltrein kon het nauwelijks worden genoemd. De vaart was er uit.

‘De kennismaking kon niet korter zijn.                         

En toch, zij duurde lang genoeg om mij                        

Het eindloos levenspad met fletsen lach                           

Te doen vervolgen. Ach!’                                     

 

Die weemoed! Toch merkwaardig dat anderen het hoogst persoonlijk gevoel van jezelf zo aardig onder woorden kunnen brengen. Bedreigend ook.

'Geen enkel blij

Glimlachje liet ik meer, sinds ik u zag.’

 

Academische poëzie, dat was het. Misschien had Alois er als niet-academicus geen aanspraak op mogen maken. Hij hield het op een onterechte gooi naar iets universeels. Aardig bedacht vond hij zelf.

 

Waarom ook hebt gij van dat blonde haar,

Daar de englen aan te kennen zijn? En dan,                    

Waarom blauwe oogen, wonderdiep en klaar?

Gij wist toch, dat ik daar niet tegen kan!’

 

Was Haverschmidt brildragend uit ijdelheid? Geen probleem. Het past in mijn belevingswereld.

 

‘En waarom mij dan zoo voorbijgesneld,

En niet, als ’t weerlicht, ’t rijtuig opgerukt,

En om mijn hals uw armen vastgekneld,

En op mijn mond uw lippen vastgedrukt?’

 

Zijn tijd ver vooruit. Gewaagd uitgedrukt. Onder studenten mocht dat. Zij vormden toen zeker, maar ook nu nog, een elite die alles moest ervaren, en van wie alles werd getolereerd. Het aanstormende puik van de natie moest erover mee kunnen praten later. Het puik. De pruik. Blond haar. De haar. Het gehate De Haar als concurrerend kastaal. Ook hier dus. Oprukkende rijtuigen. Daar kon hij zich wel wat bij voorstellen gezien het verhoogde tempo nu.

De trein ging over een wissel en Alois slingerde heen en weer. Een niet helemaal vastzittend schuifraam trilde irritant.

' Gij vreesdet mooglijk voor een spoorwegramp?

Maar, Rika, wat kon zaalger voor mij zijn,

Dan, onder helsch geratel en gestamp,’


De doodsdreiging die François de poëet-dominee toen al zocht was duidelijk. Daarom klampte hij zich zo vast aan zijn wereldbeeld. Om hun angst voor de dood te bezweren zoeken  mensen hun heil in religie en cultuur. De romantische  predikant was daar het levende voorbeeld van geweest. Hij had een perfect zelfbeeld dat hem roekelozer deed leven naarmate hij meer voor zijn roekeloosheid werd gewaarschuwd. Egocentrisch gedacht. Stel dat de treinmachinist er net zo over dacht. Dat zou een hele hoop ellende kunnen opleveren.           

 

‘Met u verplet te worden door één tr...’

 

De klap die volgde was immens. Alois vloog met z’n hoofd tegen een stang en raakte buiten bewustzijn.

 


Reacties

Commentaar
Jouw naam/bijnaam
Website url
E-mail
Je Punt profiel
Hou mij op de hoogte
Ik wil op de hoogte gehouden worden
Dit is een verplicht veld
Domeinregistratie en hosting via mijndomein.nl